Trong bối cảnh nguồn nước cấp bị ô nhiễm, nhiều hộ dân và doanh nghiệp nuôi tôm đã ứng dụng các công nghệ sử dụng ít nước hoặc công nghệ tuần hoàn để tái sử dụng nguồn nước, đem lại hiệu quả cao trong quản lý môi trường lẫn chất lượng con tôm.
![Nuôi tôm tuần hoàn không chỉ giúp tôm sạch bệnh mà còn tiết kiệm chi phí do ít dùng hóa chất, kháng sinh và ít thay nước. Ảnh minh họa](https://aquaculture.vn/wp-content/uploads/2023/07/nuoi-tom-tuan-hoan-e1689960319535.jpg)
Trong đó, kỹ thuật nuôi tuần hoàn nước hiện không còn lạ lẫm đối với người nuôi tôm ở Bạc Liêu mà thậm chí nhiều doanh nghiệp lớn cho biết mô hình đang áp dụng có nguồn gốc từ chính hộ dân nuôi tôm. Những mô hình này giúp giảm chi phí trong giá thành nuôi tôm mà tôm lại sạch bệnh, bán được giá cao.
Tôm mau lớn, ít bệnh
Giới thiệu về những ao nước được bố trí theo hình dích dắc, ông Lê Anh Xuân, tổng giám đốc Công ty TNHH công nghệ sinh học Trúc Anh (xã Vĩnh Trạch, TP Bạc Liêu), cho biết đây là mô hình nuôi mới theo hướng tuần hoàn nước, hầu như không dùng nước bên ngoài, đã giúp tôm lớn nhanh hơn so với cách nuôi thông thường.
Để thực hiện mô hình này, công ty dành một khoảng nhỏ đất làm nơi gom nước thải về rồi xử lý (lọc qua các lớp lưới và qua một lớp lọc sinh học), bơm nước đã xử lý lần lượt qua các ao lắng được thiết kế theo kiểu dích dắc nhằm đảm bảo nước được lọc sạch hoàn toàn, trước khi đưa qua ao thứ năm rồi bơm ngược trở lại ao nuôi.
Do kiểm soát tốt nguồn ô nhiễm nên cả giai đoạn nuôi tôm từ nhỏ tới trưởng thành không phải sử dụng kháng sinh cho tôm, cũng không tốn tiền mua hóa chất xử lý nước nên tiết kiệm được rất nhiều chi phí. “Không dùng kháng sinh nên các bệnh trắng gan, trống ruột, mất tụy trên con tôm đều không có. Mô hình nuôi này cũng chỉ thay nước chưa tới 5% mỗi ngày, thay vì phải thay 20 – 30% nước như cách thông thường”, ông Xuân nói.
Cách đó không xa, ông Phạm Văn Chu với diện tích nuôi 6ha cũng đầu tư theo mô hình tuần hoàn nước nhưng đơn giản hơn. Cụ thể, ông Chu chỉ bố trí một khoảng đất giữa khu vực nuôi làm hồ chứa nước thải để lọc qua nhiều lớp lưới rồi đưa về ao lắng chờ bơm về các ao nuôi. Phần nước sẽ được đưa ra một ao lắng khác, thả nuôi cá để lọc nước tự nhiên một lần nữa mới đưa ra môi trường, nước gần như sạch hoàn toàn.
![Khu gom nước về để xử lý tuần hoàn nước và khu xử lý chất thải tại xã Vĩnh Trạch, TP Bạc Liêu. Ảnh: Chí Quốc (Tuổi trẻ)](https://aquaculture.vn/wp-content/uploads/2023/07/xu-ly-nuoc_optimized-e1689960367777.jpg)
“Nếu nước dơ, cá không thể sống được ở khu chứa này đâu, anh đứng ở đây cũng sẽ không chịu nổi vì nước bốc mùi ngay”, ông Chu nói và cho biết cách nuôi này không tốn chi phí nhiều mà tôm cũng không bị bệnh trong suốt quá trình nuôi. Ông Chu khoe vừa rồi thu hoạch, thương lái thấy chất lượng tôm quá tốt nên chấp nhận mua cao hơn 5.000 đồng/kg so với tôm nuôi theo cách thông thường.
Giảm giá thành với công nghệ nuôi tôm ít thay nước
Theo lãnh đạo Chi cục Thủy sản tỉnh Bạc Liêu, mô hình nuôi tôm theo hướng tuần hoàn nước như trên chiếm lượng lớn ở Bạc Liêu với mức khoảng 80% số hộ nuôi, tình trạng nuôi tôm rồi xả thải trực tiếp ra kênh rạch hầu như không còn nên tỉ lệ thành công của nuôi tôm siêu thâm canh đạt hơn 80%. Đặc biệt, loại tôm cỡ 20 con/kg đang rất phổ biến trong dân.
Không nuôi theo mô hình tuần hoàn nước nhưng nhiều doanh nghiệp tại Sóc Trăng triển khai mô hình nuôi tôm ứng dụng kỹ thuật mới, đạt hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Ông Nguyễn Đình Đường, phó giám đốc Công ty TNHH công nghệ cao Phú Nguyên (Công ty Phú Nguyên) – đơn vị đang thả nuôi 10 ao với diện tích 1.000 m2/ao, cho biết công ty chọn giải pháp nuôi tôm ít thay nước thông qua việc ứng dụng kỹ thuật, tự sản xuất men vi sinh.
Do đó dù khu vực nuôi tôm cách xa kênh trục, việc lấy nước nuôi tôm có khó khăn cũng không ảnh hưởng đến con tôm. Trước vụ thả nuôi, những kỹ sư của công ty lấy nước vào các ao lắng, sau đó xử lý rồi mới cấp vào ao nuôi. “Trong quá trình nuôi, chúng tôi không cần thay nước nhiều, không xử lý hóa chất, cũng không diệt khuẩn mà chỉ dùng men để ức chế khuẩn làm sạch nước, vừa giảm thiểu rủi ro vừa bảo vệ môi trường”, ông Đường cho biết.
Bằng việc ứng dụng kỹ thuật này, tôm của Công ty Phú Nguyên đã đạt cỡ 70 – 80 con/kg chỉ sau 58 ngày nuôi, giá thành nuôi 1kg chỉ ở mức 52.000 đồng. “Vụ này chúng tôi đã thu hoạch bốn ao, mỗi ao đạt 5 tấn, giá bán 92.000 đồng/kg. Tuy giá tôm có giảm mạnh nhưng với tỉ lệ thành công cao, chi phí đầu vào thấp, chúng tôi vẫn còn lời nhiều”, ông Đường nói.
Cũng theo ông Đường, trong điều kiện thủy lợi chưa đồng bộ, nguồn nước còn ô nhiễm, việc ứng dụng kỹ thuật nuôi tôm ít thay nước cần được nhân rộng. Từ thành công trong những năm qua, ông Đường nói công ty đang tự tin sẽ mở rộng diện tích, quy mô nuôi tôm trong thời gian tới.