Trong những năm gần đây, nghề nuôi tôm ở nước ta có những bước tiến vượt bậc. Điển hình là chất lượng và năng suất tôm không ngừng được nâng cao, đặc biệt là trong nuôi tôm cỡ lớn, từ đó góp phần gia tăng lợi nhuận trong thời điểm giá tôm biến động mạnh.
![Tôm thẻ size 25 - 40 con/kg được xem là nguồn nguyên liệu cỡ lớn. Ảnh minh họa: Tép Bạc](https://aquaculture.vn/wp-content/uploads/2023/09/tom-the-co-lon_optimized-e1694837600444.jpg)
Tập trung nuôi tôm cỡ lớn
Dựa theo tình hình thị trường hiện nay, tôm thẻ chân trắng size 25 – 40 con/kg được xem là nguyên liệu cỡ lớn. Trong khi nhu cầu tiêu thị cao nhưng nguồn tôm hiện giờ lại đang ít.
Loại tôm này chứa nhiều dinh dưỡng, dễ chế biến, người tiêu dùng cực kỳ thích và sẵn sàng chi tiền cao hơn để mua. Tuy nhiên, để nuôi được những con tôm cỡ lớn là điều không hề dễ dàng, đặc biệt dưới tác động tiêu cực của thời tiết và môi trường hiện nay là rất khó khăn.
Tôm cỡ lớn hoạt động mạnh, nên đòi hỏi không gian rộng, môi trường ao nuôi phải thông thoáng. Bên cạnh đó, nguồn nước phải đảm bảo sạch, quy trình nuôi phải chia ra thành nhiều giai đoạn và thu tỉa để giảm mật độ. Trên thực tế, nếu con giống đạt chất lượng, tăng trưởng tốt thì tỷ lệ nuôi tôm cỡ lớn đạt được thành công cao.
![Môi trường thông thoáng, tốt cho tôm phát triển và sinh trưởng khỏe mạnh. Ảnh: Tép Bạc](https://aquaculture.vn/wp-content/uploads/2023/09/ao-nuoi-tom_optimized-e1694837637527.jpg)
Người nuôi không nên thu hoạch lúc tôm còn nhỏ, hãy tiếp tục nuôi đến kích cỡ lớn hơn để bán với giá cao hơn. Bởi người nuôi chỉ thu hoạch tôm nhỏ khi có sự cố xảy ra hoặc mật độ nuôi quá dày mà thôi.
Tôm cỡ lớn được thị trường ưa chuộng
Theo báo cáo của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tôm thẻ cỡ lớn chiếm khoảng 20% tổng sản lượng tôm xuất khẩu của Việt Nam. Các thị trường nhập khẩu tôm thẻ cỡ lớn lớn nhất của Việt Nam là Mỹ, Nhật Bản, EU, Hàn Quốc, Trung Quốc.
– Mỹ là thị trường nhập khẩu tôm cỡ lớn lớn nhất của Việt Nam, chiếm 30% tổng giá trị xuất khẩu. Tôm cỡ lớn Việt Nam được ưa chuộng tại Mỹ nhờ chất lượng cao, giá cả cạnh tranh.
– EU là thị trường tiếp theo nhập khẩu tôm cỡ lớn lớn thứ hai của Việt Nam, chiếm 25% tổng giá trị xuất khẩu. Các nước nhập khẩu tôm cỡ lớn của Việt Nam tại EU chủ yếu là Pháp, Đức, Italy và Tây Ban Nha.
– Nhật Bản là thị trường nhập khẩu tôm cỡ lớn lớn thứ ba của Việt Nam, chiếm 15% tổng giá trị xuất khẩu. Tôm cỡ lớn Việt Nam được ưa chuộng tại Nhật Bản nhờ hương vị thơm ngon, phù hợp với khẩu vị của người Nhật.
– Trung Quốc là thị trường nhập khẩu tôm cỡ lớn lớn thứ tư của Việt Nam, chiếm 10% tổng giá trị xuất khẩu.
– Hàn Quốc là thị trường nhập khẩu tôm cỡ lớn lớn thứ năm của Việt Nam, chiếm 5% tổng giá trị xuất khẩu.
![Tôm cỡ lớn size 20 con/kg tại ao. Ảnh: thuysanvietnam.com.vn](https://aquaculture.vn/wp-content/uploads/2023/09/tom-size-20_optimized-e1694837712970.jpg)
Để đáp ứng nhu cầu của thị trường thế giới, các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và kinh doanh tôm cần tập trung vào việc nuôi trồng, thu hoạch và chế biến tôm thẻ cỡ lớn. Các doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp nuôi trồng hiện đại, áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt và đa dạng hóa sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Giải pháp tối ưu hóa lợi nhuận
Để minh chứng cho việc nuôi tôm cỡ lớn giúp người nông dân tối ưu hóa lợi nhuận. Chúng ta sẽ cùng phân tích bảng số liệu về chi phí và lợi nhuận theo kích cỡ dựa theo mô hình ứng dụng công nghệ cao sau đây:
Số lượng giống thả (con) | Kích cỡ thu hoạch (con/kg) | Sản lượng thu hoạch (kg) | Giá bán (VNĐ/Kg) | Chi phí sản xuất (VNĐ/kg) | Tổng doanh thu (triệu VNĐ) | Tổng chi phí (triệu VNĐ) | Lợi nhuận (triệu VNĐ) |
100,000 | 100 | 1,000 | 79,000 | 75,000 | 79.0 | 75.0 | 4.0 |
100,000 | 70 | 1,429 | 93,000 | 77,000 | 132.9 | 110.0 | 22.9 |
100,000 | 50 | 2,000 | 109,000 | 85,000 | 218.0 | 170.0 | 48.0 |
100,000 | 30 | 3,333 | 142,000 | 93,000 | 473.3 | 310.0 | 163.3 |
100,000 | 25 | 4,000 | 154,000 | 101,000 | 616.0 | 404.0 | 212.0 |
100,000 | 20 | 5,000 | 177,000 | 109,000 | 885.0 | 545.0 | 340.0 |
100,000 | 15 | 6,667 | 201,000 | 119,000 | 1,340.0 | 793.3 | 546.7 |
Bảng phân tích chi phí – lợi nhuận theo kích cỡ tôm
(Giá tôm dựa trên khảo sát tại khu vực ĐB Sông Cửu Long ngày 25/8/2020)
Nhìn vào bảng số liệu có thể thấy được, với 100.000 con giống thả nuôi, nếu thu hoạch cỡ 100 con/kg lợi nhuận sẽ là 4 triệu đồng. Bắt đầu đến cỡ 50 con/kg thì cho ra lợi nhuận tốt, lên đến 48 triệu đồng, cao gấp 12 lần so với cỡ 100 con/kg và đạt 28.2% so với tỷ suất đầu tư.
Nếu tăng kích thước tôm lên 30 con/kg, lợi nhuận thu sẽ tăng lên 163 triệu đồng, đạt 52,7% tỷ suất đầu tư.
Nếu người nuôi về được kích thước 20 con/kg lợi nhuận lúc này lên đến 340 triệu đồng, gấp 85 lần so với tôm có kích cỡ 100 con/kg. Tỷ suất lợi nhuận đạt đến 62.4%.
Đặc biệt, nếu tôm đạt size 15 con/kg có thể thu về lợi nhuận 546 triệu đồng. Cao gấp 3,4 lần so với lúc tôm đạt 30 con/kg. Tỷ suất lợi nhuận tương ứng là 68.9%. Đây là một mức lãi khá ấn tượng mà bất kỳ người nuôi tôm nào cũng mong muốn đạt được trong các vụ tôm của mình.
Kích cỡ tôm từ 70 – 100 con/kg mặc dù vốn không khó để sản xuất với đại bộ phận người nuôi tôm nên giá bán thường thấp. Đôi khi do yêu cầu của thương lái cho đơn hàng riêng lẻ, giá có thể tốt lên trong một vài thời điểm ngắn hạn song nếu đi đường dài thì thường không ổn định.
Như vậy, có thể thấy thu hoạch tôm cỡ lớn thường có giá cao hơn gấp 1,5 – 2 lần so với tôm cỡ nhỏ. Hơn nữa, trên cùng số lượng con giống thả nuôi, mà tôm cỡ lớn còn làm tăng sản lượng nên người nuôi có lãi cao hơn gấp nhiều lần.